Agressief gedrag naar andere honden

In de aflevering van 2/11/2011 zag u Tequila, de boxer, die agressief gedrag vertoonde naar andere honden. Het is belangrijk te onthouden dat er steeds een uitgebreid gedragsonderzoek voorafgaat aan een gedragstraining. Iedere hond moet individueel worden onderzocht alvorens men conclusies gaat trekken.

Het gedragsonderzoek bij Tequila verliep heel moeilijk. Zij is een adoptiehond waar heel weinig informatie uit het verleden beschikbaar was. Door de ernst van haar agressief gedrag, namelijk uitvallen met bijten met lichamelijke schade tot gevolg, neem ik aan dat Tequila op zeer jonge leeftijd zelf werd gebeten door een hond.

Bij honden die zo een trauma hebben opgelopen treedt later een soort paniekagressie op waarbij het dier, bij het waarnemen van een andere hond, hevig en gevaarlijk agressief gedrag vertoont, de andere hond aanvalt en hard bijt. De uitdrukking ‘de aanval is de beste verdediging’ is hier op zijn plaats.

Tequila heeft wel leren omgaan met de andere honden des huizes. Dat is ook typisch voor honden die het slachtoffer zijn van een trauma. Zij zijn in staat om zich aan iedere situatie aan te passen op voorwaarde dat ze ervaren dat ze veilig is. In het begin zou Tequila ook naar hen gebeten hebben maar Aline heeft dat verhinderd door haar de eerste dagen aan de leiband te houden en wanneer de honden alleen thuis moesten blijven werden ze apart gezet. De twee andere honden zijn heel sociale honden en hebben Tequila laten voelen dat ze veilig is. Nu zijn het de beste vrienden onder elkaar.

De aanpak
De enige manier om met een getraumatiseerde hond om te gaan is door hem veiligheid te bieden en hem de zekerheid te geven dat hij niet meer zal worden gebeten. De hond moet de situatie als het ware op een andere manier leren controleren dan met agressie. Maar dat kan alleen wanneer de situatie voorspelbaar is voor hem. Hij moet zeker zijn dat er geen andere ongekende honden meer naar hem toe zullen komen.
Daar ligt nu net het probleem. Hoe kan de hond weten dat de andere hond niet naar hem toe zal lopen? Hij kan het niet weten tenzij hij de hond leert kennen en ‘leert’ dat hij de situatie kan controleren. De situatie moet voorspelbaar zijn. Er mogen geen verrassingen meer optreden waarbij er toch plots een andere hond dicht bij hem komt.

De training
Eerst leert de hond zijn natuurlijke connectie met zijn geleider terug te vinden. Normaal zal een hond, als hij in een situatie komt die hij niet echt vertrouwt, automatisch naar zijn geleider kijken. Hij vraagt als het ware om steun en bescherming. Dat vrijwillig kijkgedrag wordt eerst aangeleerd door hem telkens te belonen wanneer hij vrijwillig naar zijn geleider kijkt.

De gedragstherapie
Vervolgens wordt er getraind met een betrouwbare rustige hond. In het geval van Tequila was dat mijn speciaal getrainde hond Cayenne, een Duitse herder van 8 jaar. Eerst op afstand terwijl Cayenne stil stond. Telkens Tequila Cayenne zag en dan naar Aline keek werd ze beloond met een stukje vlees. Daarna leerde Tequila in de richting van Cayenne lopen en werd de afstand kleiner en kleiner gemaakt. Wanneer dat goed ging leerde Tequila op een veilige afstand voorbij Cayenne wandelen. Uiteindelijk liep Cayenne in de richting van Tequila en wandelden beide honden elkaar voorbij. Het concept was telkens hetzelfde. Iedere keer dat Tequila rustig bleef en naar Aline keek werd ze beloond.
Tequila leerde hierbij dat ze door rustig te blijven en naar Aline te kijken, Cayenne, op veilige afstand kon houden.
Uiteraard werd Tequila niet echt in contact gebracht met Cayenne. Dat is niet het doel en het zou trouwens veel te gevaarlijk zijn voor Cayenne. Cayenne doet deze job al zes jaar en werd nog nooit gebeten door een andere hond. Ik ben trouwens verantwoordelijk voor de veiligheid van Cayenne. Mocht ze één keer gebeten worden dan zou zij geen vertrouwen meer kunnen hebben in mij en zou mijn connectie met haar verbroken worden.

Generalisering is beperkt
Het wil niet zeggen dat Tequila nu alle honden automatisch zal vertrouwen. Ook dat is een typisch kenmerk van een getraumatiseerde hond. Zij veralgemenen geen positieve ervaringen meer. Zij dienen iedere specifieke situatie te leren. Ieder situatie, iedere context dient apart getraind te worden.

Bij Tequila zijn we als volgt tewerk gegaan:
Samen met Aline werd besproken in welke omgeving er gewandeld zal worden. De eigenaars van de honden uit de omgeving werden om hun medewerking gevraagd. Hen werd gevraagd om hun hond nooit meer bij Tequila te laten komen en in het begin op ruime afstand te blijven.
Aline kreeg de kans om de training die ze met mij en Cayenne volbracht had toe te passen met de andere honden.
Uiteindelijk heeft Tequila door de connectiemethode geleerd dat ze alle honden uit haar omgeving op afstand kan houden door naar Aline te kijken. Ze vindt het super leuk want ze krijgt er telkens een lekker stukje vlees bovenop. Telkens ze één van de gekende honden ziet kijkt ze vol verlangen naar Aline. Het is alsof ze zegt: “ Aline, ik zie een hond, krijg ik nu een snoepje”?

Algemeen
1. Wanneer jouw hond tijdens de wandeling agressief gedrag vertoont naar andere honden dien je plaatsen waar andere honden kunnen komen (tijdelijk) te vermijden.
2. Train eerst de basisconcepten in situaties zonder andere honden.
3. Zoek iemand die je kan helpen om de basisconcepten in praktijk te brengen met een rustige hulphond of werk samen met een gedragstrainer specialist probleemgedrag.
4. Wanneer je toch plots in een gevaarlijke situatie terecht komt dien je rustig te blijven, onmiddellijk rechtsomkeer te maken en de afstand te vergroten zodat je de situatie onder controle krijgt.
5. Onthoud dat jouw hond agressief gedrag vertoont om te anticiperen op gevaar. Beantwoord nooit agressie met agressie maar help jouw hond. Bied veiligheid.

Geert De Bolster